NetwerkenHome
"Palliatieve zorg is alles wat nog dient gedaan te worden als men denkt dat er niets meer kan gedaan worden" - Cicely Saunders, grondlegger van de palliatieve zorg
Een patiënt die ongeneeslijk ziek verklaard wordt, wordt geraakt in alle dimensies van zijn bestaan. Ermee omgaan is een zware taak, en niet alleen voor de zieke en zijn familie. Vaak wordt ook de professionele zorgverlener op één of andere manier geraakt:de huisarts die al jarenlang bij de familie over de vloer komt, de thuisverpleging die soms haast letterlijk 'kind aan huis' is, het personeel van het rusthuis dat al jarenlang zorg draagt voor de bewoner. Ook een hulpverlener is immers in de eerste plaats een mens, die het moeilijk kan en mag hebben met de situaties waarmee hij in zijn professioneel leven te maken krijgt.
De wetten op de patiëntenrechten, op palliatieve zorg en op euthanasie hebben daarnaast een hele ethische discussie teweeg gebracht rond beslissingen bij het levenseinde. Meer en meer nemen mensen en patiënten de verantwoordelijkheid over hun eigen leven en hun levenseinde, inclusief het bespreken van niet-behandelbeslissingen en het maken van een wilsverklaring, al dan niet tot en met de wilsverklaring inzake euthanasie. Het zijn soms moeilijke, emotionele en in elk geval ethisch geladen onderwerpen waar je als hulpverlener - zeker als huisarts, maar ook in andere zorgrollen- mee te maken krijgt en actief in betrokken wordt. Naarmate de ethiek van de patiënt sterker verschilt van de eigen ethiek van de zorgverlener, kan dit leiden tot zeer lastige situaties en moeilijke afwegingen tussen ingaan op de vraag van de patiënt en toch de eigen grenzen bewaken. De ethiek rond het levenseinde is immers een bij uitstek persoonlijk gegeven dat weinig of niets met het ambt van arts of zorgverlener op zich te maken heeft. Toch kan die persoonlijke ethiek sterk aangesproken worden in het concrete patiëntencontact.
Of u nu als hulpverlener gewoon op zoek bent naar informatie rond palliatieve zorg, palliatieve zorg wilt inroepen voor één van uw patiënten, informatie zoekt over gesprekken rond vroegtijdige zorgplanning of op zoek bent naar eigen ondersteuning, deze website wil op al deze vragen een antwoord bieden.
Wat is palliatieve zorg ?
In 2002 definieert de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) palliatieve zorg als volgt :
“Palliatieve zorg is een benadering die de kwaliteit van het leven verbetert van patiënten en hun naasten die te maken hebben met een levensbedreigende aandoening, door het voorkomen en verlichten van lijden, d.m.v. vroegtijdige signalering en zorgvuldige beoordeling en behandeling van pijn en andere problemen van lichamelijke, psychosociale en spirituele aard.
Bij palliatieve zorg :
- is niet de genezing van de patiënt, maar een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven het doel;
- is de dood een normaal, natuurlijk proces, dat niet vertraagd of versneld wordt;
- is er aandacht voor lichamelijke én psychische klachten (van pijn of benauwdheid tot angst of woede);
- zijn de psychologische en spirituele aspecten van de zorg geïntegreerd;
- is er emotionele ondersteuning voor de patiënt en zijn naasten;
- is er is begeleiding bij existentiële vragen;
- wordt, indien nodig, gebruik gemaakt van een team om aan de noden van de patiënt en zijn familie te voldoen; ook rouwcounseling hoort hierbij;
- wil men de kwaliteit van het leven verhogen en kan aldus het ziekteverloop positief beïnvloed worden.
Palliatieve zorg is vroeg in het ziekteverloop toepasbaar in combinatie met andere therapieën die levensverlengend zijn zoals chemotherapie en radiotherapie, en omvat ook technische onderzoeken die nodig zijn om pijnlijke klinische complicaties te begrijpen en te behandelen.”